Kütahya Psikoteknik Etap43 Değerlendirme Merkezi
Menü

HEMEN BİZİ ARAYIN0530 340 52 43

page-banner

PSİKOTEKNİK TESTİ

PSİKOTEKNİK TESTİ

PSİKOTEKNİK TESTİ

SÜREKLİ DİKKAT TESTİ (SÜDT)

Bu test sürücünün sürekli dikkatini ölçmek amacıyla birbirine benzer şekiller arasından istenilen şekli doğru ve hızlı şekilde  seçebilme becerisini ölçmektedir.Hedef şekil olarak bir trafik işareti belirlenmiştir. Hedef trafik işareti, çeldirici şekillerle beraber 11*17’lik matris içerisinde rastgele dağılmıştır. Katılımcıdan beklenen, hedef şekli benzerlerinden hızlı bir şekilde ayırt ederek ekranda  işaretlenmesidir.

Testin süresi 2,5 dakikadır. 

Kişinin trafik ortamında rutin ve süregelen durumlar kaşısında belirli bir uyaranı bilişsel olarak seçme ve motor aktivite olarak tepkide bulunma hızını ölçmektedir. 

Test sonucunda doğru, yanlış ve atlanan yanıtların yüzdeleri ölçülmekte ve buna göre değerlendirme yapılmaktadır.

MUHAKEME TESTİ (MT)

Anlama ve değerlendirme yeteneği, analitik düşünce becerisinin kullanıldığı, olgulara ilişkin ipuçlarından anlamlı sonuçlar çıkarma ve olgular arasındaki bağıntıları sağlayan prensipleri anlayabilme süreci üzerine kurulu bir test ile ölçülmelidir.

1) Sözel olmayan testler ile ölçülmelidir. 

2) Farklı yaş, eğitim düzeyleri için norm grupları oluşturularak bilgisayar tarafından otomatik karşılaştırması yapılabilmelidir. 

3) Sorular muhakeme yeteneğini ölçebilecek kadar istatistiki açıdan yeterli sayıya sahip olmalıdır. Sorular zorluk derecelerine göre gruplanmış olmalı ve bunların dağılımı, test geneline rastgele ancak eşit sayıda olmalıdır. Böylece, kişinin aynı test içinde muhakeme yeteneği açısından çıkabileceği  en yüksek düzey gözlenebilmelidir.

4) Aynı testin, daha yüksek eğitim düzeyleri için ya da standart testte en yüksek performansı göstermiş kişilere gerektiğinde uygulanmak üzere gelişmiş versiyonlarının bulunması gereklidir.

Test Sonuçlarının Değerlendirilmesi

1) Muhakeme düzeyi orta öğrenim düzeyindeki kişiler için %35'in altında olmamalıdır.

2) Muhakeme düzeyi, yüksek öğrenim düzeyindeki kişiler için %85'in altında olmamalıdır. %85 ve üzeri düzeyde performans gösteren kişileri testin "gelişmiş" versiyonu uygulanır. Bu versiyondaki başarı düzeyi ise % 50'nin altında olmamalıdır. 

KOORDİNASYON TESTİ (KT)

El ve göz koordinasyonunu ölçen bu testte katılımcılardan istenen, ekranda bölünmüş yol üzerinde hareket eden aracın kendisine ayrılan şerit üzerinde kalmasını sağlamaktadır. Testte pedallar kullanılmamaktadır. Hızı ayarlanmış ve sabit durumdaki araç düz veya kavisli yollarda direksiyon yardımıyla yönlendirilir. 

Sürücülük için minimum düzeyde koordinasyon ve yol güzargahında doğru direksiyon hareketlerinin yapılmasını belirleyen bu test, 5 dakika sürmektedir.

Sağa veya sola doğru yoldan çıkma, çatala girme ve yol dışı kalma sürelerinin ölçümleriyle değerlendirme yapılmaktadır.

HIZ ve MESAFE TAHMİN TESTİ (HMTT)

Testte ekranın farklı noktalarından bir cisim hareket etmekte ve daha sonra kaybolmaktadır. Görünmese de haretine devam etmekten olan bu cisim ekrandaki dairenin içinden geçmektedir. Katılımcılardan beklenen, cismin dairenin içinden geçme zamanını tahmin etmesi ve ekranda işaretlemesidir.Cismin hızı yavaş ve hızlı olmak üzere iki koşulda gerçekleşmektedir. 

Toplam 24 defa tekrarlanmaktadır ve testin toplam süresi 5 dakikadır.

Testin amacı, sürücünün trafik ortamındaki hız ve takip mesafesini tahmin etme gibi algısal becerilerini ölçmektir.

Verilen tepkinin hedefe yakınlığı ve hızının tahminine göre değerlendirme yapılmaktadır.

ÇARPIŞMA ZAMANI TAHMİN TESTİ (ÇZTT)

Testte ekranda iki cisim görülmekte ve bu iki cisim birbirlerine doğru hareket etmektedir. Bu cisimler ekranda bir süre sonra kaybolmaktadır. Ekranda görünmese de aynı hızla hareket etmeye devam eden bu cisimlerin nerede ve ne zaman çarpışacaklarının tahmin edilmesi beklenmektedir. Katılımcının cisimlerin çarpıştığı yeri zamanında işaretlesi istenilmektedir.  

24 tahmin yapılmaktadır ve testin toplam süresi 5 dakikadır.

Bu testle trafikte gerekli olan mesafe, hız ve takip mesafelerinin tahmin edilmesi gibi algısal beceriler ölçülmektedir.

Verilen tepkinin çarpışma noktasına yakınlığı ve çarpışma hızının tahminine göre değerlendirme yapılmaktadır.

TRAFİĞE İLİŞKİN GÖRÜŞ TESTİ (TİGT)

Bu testte her biri 30 saniye süren, gerçek trafik ortamından çekilmiş görüntüler verilmektedir. Sürücülerin ihlal ve hata gördükleri durumlarda ihlalin devam ettiği süre boyunca direksiyon üzerindeki düğmelerden birine basması istenmektedir.

Sürücülerin hata ve ihlalleri hızlı fark edebilme ve kuralları bilme dereceleri ölçülmektedir.

Testin toplam süresi 12 dakikadır.

SEÇİCİ DİKKAT TESTİ (SDT)

Bu testte her bir soru 6 trafik işaretinden oluşmaktadır. Bu işaretlerden 3’ü 3*3’lük matrisin üst tarafında, 3’ü de sol tarafında yer almaktadır. Üstteki ve soldaki trafik işaretlerinden biri birbirinin aynısıdır. Katılımcıdan istenen aynı olan trafik işaretini hızlı bir şekilde bulması ve ekranda işaretlemesidir.

Test sürücünün seçici dikkat becerisini ölçmektedir. Böylece trafikteki uyaranları ve tehlikeleri ayırt etme veya ihmal etme becerisi değerlendirilmektedir.

Her sorunun süresi 4 saniye ve testin toplam süresi 4 dakikadır.

TEPKİ HIZI TESTİ (THT)

Bu testte kare ve daire şekilleri yeşil veya kırmızı renklerde ortaya çıkmaktadır. Katılımcıdan istenen ortaya çıkan şeklin kare olması durumunda ayağıyla pedala, daire olması durumunda eliyle ekrana dokunarak tepki vermesidir. Kare veya dairenin yeşil olması durumunda tepki verilmesi, kırmızı olma durumundaysa tepki verilmeden beklenmesi istenilmektedir. Testin toplam süresi 6 dakikadır.

Trafikte önem taşıyan tepki hızı bu test aracılığıyla ölçülmektedir. Sürücülerin koşullara göre uygun tepkiyi mümkün olduğunca hızlı vermeleri ya da tepkide bulunmamaları gerekebilir. Testin amacı, bu tepkilerin ne kadar doğru ve hızlı verildiğini ölçmektir. 

GÖRSEL ALGI ve BELLEK TESTİ (GABT)

Testte katılımcıların karşısına bazı fotoğraflar çıkmaktadır ve bu fotoğtaflar ekranda çok kısa bir süre kalmaktadır. (.75 sn).  Katılımcılardan beklenen, fotoğtafta olduğunu düşündükleri kişi, nesne veya araçları seçenekler arasından doğru işaretlemeleridir.

Bu testle sürücülerin görsel algı ve görsel-mekansal bellek çalışmaları değerlendirilmektedir.

Testte toplam 14 fotoğraf kullanılmaktadır ve testin toplam süresi 4 dakikadır.

Kişilerin verdiği doğru ve yanlış yanıt yüzdelerine göre değerlendirme yapılmaktadır.

ÇEVRESEL GÖRÜŞ TESTİ 2 (ÇGT2)

Testte kişilerin sağ ve sol panellerden rastgele geçen ok işaretlerini gördüğünde, ok işaretinin geçtiği yöndeki pedala basması istenmektedir. Bu sırada ekranda dört daire ve dört üçgen bulunmaktadır. Daireden birisi rastgele basılı hale gelecektir. Katılımcıdan beklenen ikinci görev, hangi daire basılı hale geldiyse, onunla aynı renkteki üçgene dokunmasıdır. Sonuç olarak katılımcıdan aynı anda iki işi yapması beklenmektedir.

Bu testle kişilerin karmaşık bir görev yaparken çevresel uyaranları anlama ve tepki verme becerisi ölçülmektedir. Böylece trafikteki olası tehlikelere karşı önem taşıyan bölünmüş dikkat kavramı değerlendirilmektedir.

Testin süresi 5 dakikadır.

Ekranda ve pedallar da verilen tepkilerin doğru veya yanlış verilmesi ya da atlanmasına göre puanlandırma yapılmaktadır.

GÖRSEL SÜREKLİLİK TESTİ (GST)

Testte kişilerin sağ ve sol panellerden rastgele geçen ok işaretlerini gördüğünde, ok işaretinin geçtiği yöndeki pedala basması istenmektedir. Bu sırada ekranda dört daire ve dört üçgen bulunmaktadır. Daireden birisi rastgele basılı hale gelecektir. Katılımcıdan beklenen ikinci görev, hangi daire basılı hale geldiyse, onunla aynı renkteki üçgene dokunmasıdır. Sonuç olarak katılımcıdan aynı anda iki işi yapması beklenmektedir.

Bu testle kişilerin karmaşık bir görev yaparken çevresel uyaranları anlama ve tepki verme becerisi ölçülmektedir. Böylece trafikteki olası tehlikelere karşı önem taşıyan bölünmüş dikkat kavramı değerlendirilmektedir.

Testin süresi 5 dakikadır.

Ekranda ve pedallar da verilen tepkilerin doğru veya yanlış verilmesi ya da atlanmasına göre puanlandırma yapılmaktadır.

YENİ KİŞİLİK TESTİ (YKT)

Katılımcılara Sürücü Heyecan Araman Envanteri (SHAE) ve Sürücü Davranışları Kısa Ölçeği (SDKÖ) uygulanmaktadır. Bu iki testte katılımcılar maddeleri okuyarak kendilerine göre bilgi vermektedirler. Bu yolla sürücülerin trafikteki güvenli ve güvenli olmayan sürücülük tutum ve davranışları ayırt edilmektedir.

PSİKOTEKNİK TESTLER (YASAL)
Psikoteknik Değerlendirme yapabilmek üzere : 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile uygulama açısından ( T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ) bununla bitiştirilen Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca yapılan uygulamalara YASAL uygulamalar adını veriyoruz.

NORMLAR
Yasal Uygulamalarda , T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından tayin edilen , alan ile ilgili olarak , Türk Psikologlar Derneği ( TPD ) tarafından incelenmiş ve onaylanmış Normlar kullanılmaktadır. Normlar , TPD öngörüsü ile, sürücünün Yaşı ve Eğitim durumu ile doğrudan bağlantılıdır.

YASANIN İSTEDİĞİ ÖLÇÜM ALANLARI:

Psiko-teknik Değerlendirmede İncelenecek Sürücü Özellikleri;

1) ZİHİNSEL YETENEK ve BECERİLER
A ) Dikkat
B ) Anlama ve Değerlendirme (Muhakeme) Yeteneği
C ) Hız ve Mesafe Algılama
D ) Geniş Görüş Alanı İçinde Uyaran Fark Etme
E ) Şekil Algılamada Görsel Süreklilik

2) PSİKOMOTOR YETENEK ve BECERİLER
A ) Tepki Hızı
B ) Koordinasyon Düzeyi